Новости

Нам сэрии кэминээҕи үрүҥ халааттаах аанньалларын үйэтиттилэр
05.11.2020
Быйыл Улуу Кыайыы 75 сылын бэлиэтиир үөрүүлээх түгэнинэн Нам улууһун киин балыыһата доруобуйа харыстабылын систиэмэтигэр үлэлээбит сэрии уонна тыыл бэтэрээннэрин туһунан «Ваш подвиг – священная память» диэн дьоһуннаах кинигэни таһааран, бар дьон кэрэхсэбилин ылла. Кинигэҕэ доруобуйа харыстабылыгар үлэлээбит 135 сэрии уонна тыыл бэтэрээнин туһунан докумуоннар, ахтыылар, чахчылар киирдилэр

Үөһээ Дьааҥы албан ааттаахтарын үйэтитэр үтүө үгэһин тохтоппот
02.11.2020
Улуу Кыайыы 75 сылынан Арассыыйаҕа Үтүө өйдөбүл уонна Албан аат сыла, Саха Өрөспүүбүлүэктигэр Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла түмүктэнэн эрэр. Үөһээ Дьааҥы улууһун салалтата уонна «Көмүөл» кинигэ кыһата Аҕа дойду сэриитин кыттыылаахтарын үйэтитиигэ утумнаахтык уонна таһаарыылаахтык үлэлииллэр. Ол хамсааһын чэрчитинэн кинилэр «Вклад верхоянцев в дело Победы» (Үөһээ дьааҥылар Улуу Кыайыыга кылааттара) диэн сүдү суолталаах кинигэни бэлэмнээн таһаардылар

Кардиохирург Петр Захаров икки саҥа кинигэтэ биһирэннэ
24.10.2020
«Говорят, что женщина любит ушами – опасно, её могут обмануть...  Мужчина любит глазами – но он может ошибаться... Любите сердцем – это будет вернее и сильнее всего, навсегда!» диэн бэртээхэй бэргэн этииттэн саҕаланар саҥа кинигэ ааптар үлэтигэр айымньылаах сыһыанын уонна киһи быһыытынан хайдаҕын чаҕылхайдык көрдөрөр. Бу иэгэйэр икки атахтаах   тутаах уорганын – сүрэҕи сырдатар научнай-популярнай кинигэ Саха сиригэр сүрэх хирургиятын төрүттээччи, Арассыыйа үтүөлээх бырааһа, профессор, сүрэх хирургиятын отделениетын сэбиэдиссэйэ Петр Иванович Захаров 2017 сыллаахха таһаарбыт сахалыы кинигэтин тупсарыллыбыт нууччалыы барыйаана буолар уонна Саха сиригэр Сүрэх хирургиятын сулууспата тэриллибитэ 20 сылыгар ананар

Кэлии киһи күннүгэ. Кыыс олоҕо
12.10.2020
Төрөппүтү уонна дойдуну талбаттар дииллэр. Ол чахчы эрээри, сорох дьон элбэх уустуктары көрсөн эбэтэр ордук олоҕу көрдөөн, ким баҕатынан, ким күһэллэн, иитиэхтээбит иэримэ дьиэлэриттэн, бигээбит төрүт сирдэриттэн араҕан, хаһан да үктэммэтэх туора дойдуларыгар көһөн бараллара аныгы олоххо күннээҕи көстүү. Оннук атын дойдулартан көһөн кэлбит дьон биһиги тымныы дойдубутугар хайдах-туох олороллорун  төһө билэбитий? Кинилэри манна туох олох кэтэһэрий? Кинилэр төһө дьоллоохторуй? Бу уонна онтон да атын ыйытыыларга эдэр суруйааччы Уулжан Даулетбекова «Дневник МИГРАНТА. У каждого своя линия жизни» диэн бастакы саҥа тахсыбыт кинигэтэ хоруйдуоҕа

ЕГОР НЕЙМОХОВ СЭРГИИР, ТАПТЫЫР ХАРАҔЫНАН
09.10.2020
Быйыл сайын «Егор Неймохов. Сэргиир, таптыыр хараҕынан...» диэн саха норуодунай суруйааччыта Е.П. Неймохов олоххо көрүүлэрин, киһи быһыытынан мөссүөнүн арыйар биэс улахан түһүмэхтээх хомуурунньук  "Көмүөл" кинигэ кыһатыттан ааҕааччы киэҥ араҥатыгар таҕыста. Кинигэни ХИФУ бэрэпиэссэрэ Г.Г. Филиппов, Е.Неймохов аатынан литэрэтиирэни уонна кыраайы үөрэтэр түмэл үлэһиттэрэ: М.Г. Комиссарова, А.П. Ефремова, З.Д. Тарасова хомуйан бэчээккэ бэлэмнээтилэр

ХАҺАН ДА УОЛБАТ ҮРЭХ
08.10.2020
2019 сыллаахха Дьокуускай куоракка «Көмүөл» бэчээт дьиэтигэр суруйааччы, суруналыыс, айанньыт  Борис Павлов «Саха сүрэҕэ» диэн хоһоонноро, кэпсээннэрэ хомуллан киирбит кинигэтэ бэчээттэнэн тахсыбытын ааҕан баран, санаабын этэн көрөргө холоннум. «Саха сүрэҕэ» хайдаҕын-тугун, кинини долгутар-уйадытар туох баарын өҥөйөн, биир-биир көрүөххэ эрэ

Үс үйэни хабар нэһилиэк летопиһа
07.10.2020
Кинигэҕэ былыр-былыргыттан Таатта, Хонду, Бабаҕа үрэхтэринэн тэнийэн олорбут Тумарча баайтан сыдьааннанан, Омуоруйаттан үөскээн кэлбит өбүгэлэрбититтэн саҕалаан Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин кэнниттэн гражданскай сэрии, саҥа советскай олоҕу тутуу, холкуостары тэрийии, үөрэхтээһин, репрессия, сэрии, сут-кураан сыллара, эйэлээх, күүрээннээх олоҕу тутуулара, үлэҕэ-хамнаска кыайыылара-хотуулара, олох уларыйар тутулугар актыыбынай позициялара, ыҥырыылара, куоталаһыылара, көрдөрбүт ситиһиилэрэ, чыпчааллара, уопсайынан, хас да көлүөнэ чаҕылхай олоҕо, үтүө-мааны үлэһит дьон ааттара-суоллара барыта сурукка тиһиллэн киирдэ

ХАРА ҮЛЭТТЭН ДЬОЛУ БУЛУУ
06.10.2020
От үлэтэ, ордук охсуута, саамай ыарахан-сылаалаах үлэлэртэн биирдэстэрэ. Аны онно сылааһын-куйааһын, үөнүн-көйүүрүн эбэн кэбис! Кини өрөбүл-сынньалаҥ диэни билбэт үлэ, окко биир күнү таба туппатаххына, устар сайыны быһа ардахха-сирдэххэ оттоон биэриэххэ сөп, ол иһин саха өһүн хоһооно «Биир сайыҥҥы күн кыһыны аһатар!» диэн этэр. Былыр Мымах сэриитэ нууччалары Дьокуускай осторуогар кыһыны быһа хаайа сытан баран, дьоно бэринэллэрэ адьас чугаһаабытын кэннэ, от үлэтин кэмэ тиийэн кэлбитигэр тарҕаһан хаалбыттара үһү диэн норуот сэһэнигэр кэпсэнэр. Ол курдук саха киһитэ былыр-былыргыттан от үлэтин сэриитээҕэр өрө тутар эбит...

Тойбохой нэһилиэгин аар-саарга аатырдыбыт Георгий Бессонов төрөөбүтэ 105 сыла
18.08.2020
Урут Сойуус саҕана өрөспүүбүлүкэ дьоно Сунтаар улууһун «Кавказ күөҕүн чэлгиппит» Тойбохой нэһилиэгин олуһун ымсыыра, сөҕө-махтайа истэллэрэ, хаһан эмэ онно баар дьиктини тиийэн илэ көрдөрбүт диэн ыра санаа оҥостоллоро. Тоҕо диэтэххэ ааспыт үйэ 50-80-с сылларыгар Тойбохой сэдэх соҕурууҥҥу үүнээйилэрдээх, кэрэттэн кэрэ сайыҥҥы уонна кыһыҥҥы саадтарынан, атын дойду көтөрдөрүн, кыылларын иитэр тыыннаах муннугунан, Кыраайы үөрэтэр, В.И. Ленин аатынан, «Норуоттар доҕордоһуулара», «Айылҕа дьиктилэрэ» музейдарынан, Эдэр натуралистар станцияларынан өрөспүүбүлүкэҕэ эрэ буолбакка, бүтүн сойуус үрдүнэн биллэр этэ

САХАЛАРТАН МАҤНАЙГЫ ҮЛЭ ГЕРОЙУН ТУҺУНАН  КИНИГЭ ТАҔЫСТА
10.07.2020
Мэҥэ Хаҥаластар үүммүт 2020 сылы тыылга Улуу Кыайыыны уһансыбыт «Комбайн» холкуос чулуу сылгыһыта,  сахалартан маҥнайгы Социалистическай Үлэ Геройа Афанасий Егорович Степанов төрөөбүтэ 100 сылын бэлиэтээһинтэн саҕалаабыттара. Үбүлүөйдээх сылга бэлэмнэнии чэрчитинэн  былырыын Бүтэйдээххэ уонна Майа сэлиэнньэтигэр Герой А.Е. Степановка аналлаах аныгы сквердэр оҥоһуллубуттара. Оттон бу сылга кини туһунан үтүө өйдөбүлү хаалларар, Герой таһаарыылаах үлэтин сырдатар дьоһуннаах кинигэни суруйан таһаардылар.

Розалия Егоровна Лукина: «Нэһилиэктэрбит салгыы сайдалларыгар олук буоллун диэн аныыбын...»
10.07.2020
Аныгы кэмҥэ дьахтар салайар дуоһунаска үлэлиирэ улахан сонун буолбатах. Оттон урут дьахтар салайааччы буолара олус сэдэх уонна уустук этэ. Арай 80-90-с сыллартан бэттэх сахаларга дьахтар салайааччы ахсаана биллэрдик элбээн барбыта. Дойду ыһыллар, урукку олох оҥкула алдьанар, үп-харчы суох буолар кэмигэр элбэх саха дьахтара эппиэтинэһи бэйэтин чараас санныгар сүкпүтэ. Олортон биирдэстэрэ – Нам улууһун Түбэ нэһилиэгин бастакы баһылыга Розалия Егоровна Лукина

Увидела свет книга-альбом  о выдающемся снайпере земли российской  Федоре Охлопкове
15.06.2020
“Жизнь длиною в войну и мир: Федор Охлопков” – так называется книга-альбом, освещающая весь жизненный путь великого сына народа саха, Героя Советского Союза Федора Матвеевича Охлопкова. Издание книги-альбома стало ознаменованием юбилейного Парада Победы в городе Москве, посвященного 75-летию Победы в Великой Отечественной Войне. Выдающийся снайпер земли российской Ф.М.Охлопков имел честь участвовать в первом Параде Победы 24 июня 1945 года

Нам улууһун тохсус «Мэҥэ Тааһа» таҕыста
08.05.2020
Киһи аймах устуоруйатыгар иэнэ суох иэдээни, аана суох алдьархайы аҕалбыт, оспот сүрэх баастаах, уолбат харах ууулаах Аҕа дойду сэриитин кыттыылаахтарын Орто дойдуга баарбыт тухары кэриэстиир ытык иэстээхпит. Нам улууһа бу үтүө үгэһи кэспэккэ Кыайыы 75 сылыгар «Мэҥэ Таас» мемориал-кинигэ тохсус туомун бэлэмнээн «Көмүөл» кинигэ кыһатын өҥөтүнэн бэчээттэтэн таһаарда

Хамаҕатта Улуу Кыайыыга кылаата кинигэнэн бигэргэннэ
05.05.2020
Нам улууһун Хамаҕатта нэһилиэгэр Улуу Кыайыы 75 сылын көрсө «Ленин холкуос Кыайыыга кылаата» кинигэ бэлэмнэнэн, «Көмүөл» кинигэ кыһатын үтүөтүнэн Кыайыы күнүн баттаһа күн сирин көрдө. Ол туһунан «Хамаҕатта»  МТ баһылыга Иван Николаевич МАКСИМОВ кэпсиир

Сындыыс “Аймах-билэ дьоммор” хоһоонноро...
26.02.2020
Бу хоһооннор бөлөхтөрө “Аҕаккам, эн сааскын ситэрим бу кэлбит” диэн сахалыы анаарыы хоһоонунан арыллара саха киһитигэр ордук чугас: “Кимтэн кииннээххин, хантан хааннааххын”, - диэн өйдөбүлүгэр дьүөрэлии. Манна аҕа уолун бэйэтин холобурунан иитэр, олоххо уһуйар ньымата көстөр. Айылҕаҕа, үлэҕэ, тулалыыр эйгэҕэ сыһыана, ирдэбилэ арыллар

Александр Постников-СЫНДЫЫС айымньыларын ымпыктаан-чымпыктаан ырытыы
18.02.2020
Биир дойдулаахпыт, ийэтинэн Баайаҕаттан силистээх-мутуктаах Александр Постников-Сындыыс айымньыларын түбэһэн ааҕабын уонна сэргиибин. Мин кини ааҕааччыта буоларбар төрүөтүнэн айылҕаны, булду-алды кытта сыһыаннаах айымньылара элбэҕэ буолбута. “Байанай” сурунаалга бэчээттэнэрин барытын кэрэхсиибин, ааҕабын. Оҕо эрдэхпиттэн ордук айылҕа, кини дьикти көстүүлэрин, кыылын-сүөлүн олоҕун сэргиирим. Биһиги, сэбиэскэй кэм оҕолоро М. Пришвин, К. Паустовскай, Даниэль Дефо, Жюль Верн, Майн Рид, Тур Хейердал айымньыларын ааҕан улааппыппыт. Мин саамай сөбүлээн ааҕар айымньыларым В.К. Арсеньев “Дерсу Узала”, Н.Е. Мординов-Амма Аччыгыйа “Алдьархай”  сэһэнэ этилэр. Николай Тогойкин кыргыттар баттахтарыттан туһах хатан бултуурун, Дерсу Узала сиргэ-уокка ас кээһэ-кээһэ: “... лесной люди приходи, мне спасибо скажи “, - диирин наһаа үөрэн ааҕарым.

Александр дьиҥнээх булчут, айылҕа оҕото буоларыгар саарбахтаабаппын. Онно олук буолбут түбэлтэнэн, арааһа, “Умнуллубут чаанньык” диэн кэпсээҥҥэ ахтыллар түгэн буолуо. Уол оҕо барахсан бултуу барааччыларга ымсыыран сайыспыт санаатын, үөрүүтүн, хомолтотун олус мындырдаан сэһэргиирин астына ааҕаҕын. Александр да манныкка дьүөрэлии түгэни олоҕор көрүстэҕэ

Сылааһынан сайар Тааттаҕа саҥа кинигэ сындыыстанан тиийдэ
17.02.2020
Олунньу 12 күнүгэр, Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, Тааттаҕа Ытык Күөллээҕи «Сарыал» култуура киинигэр СӨ суруйааччыларын уонна РФ суруналыыстарын сойуустарын чилиэнэ, СӨ Бэчээтин туйгуна Александр Федорович Постников-СЫНДЫЫС «Тааттам сайар салгына» диэн “Көмүөл” кинигэ кыһата бэлэмнээн таһаарбыт саҥа кинигэтин биһирэмэ буолан ааста. Кэлиҥҥи кэмҥэ маннык тэрээһиннэргэ дьон кыттыыта улам уҕараан иһэрэ кинигэ ааҕааччылар аҕыйаан иһэллэрин көрдөрөр диэн аһаҕастык этэр тоҕоостоох. Оттон бу дьоро күн тэрээһини иилээбит-саҕалаабыт Киин бибилэтиэкэ үлэһиттэрин ааҕааччы хотуулаахтык кэлэн кэпсэтиигэ, кинигэни ырытыыга көхтөөхтүк кыттыбыта сөхтөрдө

Борису Павлову присвоено Почетное звание  "Заслуженный журналист Республики Саха (Якутия)"
21.01.2020
Борис Иванович даже в самые сложные для республики времена оставался верен своей профессии и не переставал служить людям. В начале 90-х годов Борис Иванович стоял у истоков  зарождения нового постсоветского этапа якутской журналистики, принимая непосредственное участие в создании и развитии газет «Саха сирэ», «Эдэр саас», «Вся республика», «Киин куорат» и других значимых периодических изданий.


Иван Гоголев драмаларыгар  КОНФЛИКТ уонна ХАРАКТЕР  арыллыыта
20.01.2020
Иван Гоголев литература үс көрүҥэр (эпоска, драмаҕа, лирикаҕа), араас жанрга тахсыылаахтык үлэлээбит киэҥ көрүүлээх, баай, хомоҕой тыллаах, дэгиттэр талааннаах суруйааччы. Фольклортан тирэхтэнэн дириҥ ис хоһоонноох философскай айымньылары айбыта. Поэзия тылынан суруллубут драмаларыгар хоһоон тутулун тутуһар (рифма, аллитерация), ону таһынан ис эйгэ бэлиэтэ эмиэ көстөр (ритм, интонация). Норуот ырыатын халыыбыгар сөп түбэһэр сүһүөхтэрдээх строкалар эмиэ бааллар. Үгүс элбэх тэҥнэбиллэри, өс хоһооннору туттар. Бу барыта айымньы ис иэйиитин, ис хоһоонун ааҕааччыга тиэрдэргэ, характеры арыйарга көмө буолар

Отзыв на сборник стихотворений поэтессы  Марии Алексеевой-Арылы Дуйдаах  «Дьол эргиирэ» («Круговорот счастья»)
10.01.2020
Поэзию поэтессы Марии Алексеевой я охарактеризовал бы как натуралистическо-философскую любовную лирику. Свой сборник стихов она начинает стихотворениями, посвящёнными нашей суровой и всё же прекрасной, удивительной своими уникальными пейзажами, царице-зиме. Далее она описывает последовательно все времена года – долгожданную нами весну, короткое, но знойное с проливными дождями, прекрасное, уникальное по своему содержанию и форме Якутское лето, золотую осень, апогеем этого блока стихов про осень является стихотворение-шедевр «Бабье лето».